6 hobi që nuk duken si terapi, por në të vërtetë mund të kenë të njëjtin efekt

Foto: Filippo Bacci / Getty Images

Të kujdesesh për shëndetin mendor po bëhet gjithnjë e më e zakonshme, njësoj si kujdesi për shëndetin fizik. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se çdo mënyrë trajtimi funksionon njësoj për të gjithë. Terapia, për shembull, është një burim jashtëzakonisht i vlefshëm, por jo të gjithë ndihen mirë me të.

Disa njerëz zgjedhin të përmirësojnë mirëqenien mendore përmes hobive që nuk ngjajnë aspak me një seancë terapie, por që, kur praktikohen me vetëdije, mund të sjellin përfitime të ngjashme. Nga krijimi i një ndjenje sigurie dhe qetësie, deri te rikthimi i mendjes në momentin e tanishëm, disa aktivitete mund të ndihmojnë shumë në rregullimin e sistemit nervor.

6 hobi që nuk duken si terapi, por mund të ndihmojnë shëndetin mendor:

1. Leximi i librave fizikë

Leximi është një hobi që shpesh lihet pas dore, megjithëse ka ndikim të madh në sistemin nervor. Po, të ndihmon të bëhesh më i/e informuar dhe më empatik/e, por përfitimet e tij shkojnë shumë më thellë.

Sipas neuroshkencëtares Anne-Laurie Le Cunff, për shkak se leximi kërkon përqendrim të vazhdueshëm në një rrjedhë të vetme informacioni, aktivizohet sistemi nervor parasimpatik, i cili është përgjegjës për pushimin dhe relaksimin.

Kur kjo ndodh, trupi përjeton ndryshime të matshme: ritmi i zemrës ngadalësohet, frymëmarrja bëhet më e thellë dhe më e rregullt, ndërsa tensioni i muskujve ulet.

Leximi ndihmon fjalë për fjalë në largimin e stresit dhe ankthit të panevojshëm, duke të lejuar të përqendrohesh te faqet që ke përpara. Kur trupi kupton se nuk është në rrezik, ai fillon të çlodhet dhe kjo ndihmon në zbutjen e simptomave fizike të ankthit që shpesh kalojnë pa u vënë re.

2. Praktikimi i jogës

Joga ekziston prej mijëra vitesh dhe kjo nuk është rastësi. E lindur në Indi, joga është një praktikë që bashkon trupin dhe mendjen në një tërësi të vetme. Lëvizjet e kontrolluara të trupit, përdorimi i muskujve, frymëmarrja e koordinuar dhe qëndrueshmëria janë të gjitha pjesë të rëndësishme për të përfituar nga kjo praktikë.

Sipas praktikueses së jogës dhe autores Katherine Latham, “joga është zbuluar se ndryshon edhe strukturën e trurit”. Studimet tregojnë se praktikimi i jogës ndikon pozitivisht si në strukturën, ashtu edhe në funksionimin e pjesëve të trurit që lidhen me rregullimin e emocioneve, përpunimin e stresit dhe reflektimin mbi veten.

3. Të kënduarit dhe të kërcyerit

Përveç leximit, ky është një nga aktivitetet që shumë njerëz e konsiderojnë ndër më të dashurit. Të këndosh dhe të kërcesh me këngët e preferuara është një mënyrë shumë e mirë për të jetuar momentin dhe për të sjellë gëzim në përditshmëri.

Pavarësisht nëse është muzikë ritmike, e qetë, moderne apo klasike, kërcimi dhe këndimi shpesh japin ndjesinë e një terapie të vërtetë, dhe shkenca e mbështet këtë.

Studimet kanë treguar se muzika mund të ndihmojë edhe në përballimin e problemeve serioze të shëndetit mendor, si dhe në trajtimin e varësive. Një studim i publikuar nga Shoqata Amerikane e Psikiatrisë tregoi se veçanërisht grupet që historikisht kanë qenë të margjinalizuara, përmes muzikës mund të krijojnë më lehtë ndjenjën e komunitetit dhe të forcojnë rezistencën emocionale.

Muzika është një nga elementët që e bëjnë jetën të ndihet më magjike. Edhe nëse mendon se kërcen keq apo nuk ke zë të mirë, provoje gjithsesi. Efektet pozitive mund të zgjasin gjatë dhe gëzimi është diçka që mund ta sjellësh vetë në ditën tënde.

4. Noti

Ky aktivitet mund të duket surprizues, sidomos për njerëzit që nuk kalojnë shumë kohë në ujë. Noti është një hobi me shumë përfitime për shëndetin mendor. Është një nga ato aktivitete që të rikthen menjëherë te momenti i tanishëm, sepse kërkon përqendrim të plotë.

Noti ka përfitime në disa drejtime. Qëndrimi në ujë mund të ndihmojë qarkullimin e shëndetshëm të gjakut drejt trurit, ndërsa noti në temperatura më të ulëta po studiohet për ndikimin e mundshëm në uljen e stresit dhe ankthit.

Në përgjithësi, është një aktivitet që mund të ndikojë shumë në mirëqenien mendore dhe emocionale. Edhe qendrat e relaksimit kanë filluar ta përfshijnë kohën në ujë si pjesë të metodave të tyre për të nxitur qetësinë.

5. Mbajtja e një ditari

Mbajtja e një ditari mund të jetë një mënyrë shumë e mirë për të nxjerrë jashtë mendimet dhe emocionet që janë mbledhur brenda. Pjesa më e mirë? I vetmi person që do t’i shohë ato shënime je ti.

Është një proces privat, por njëkohësisht një mënyrë e shëndetshme për të zhvilluar një dialog me veten dhe për të kuptuar më mirë atë që ndjen.

Psikologu Jeremy Sutton shpjegon se mbajtja e ditarit “mund të nxisë pranimin, veçanërisht pranimin e vetëdijshëm, i cili është një mënyrë e vlefshme dhe efektive për të dalë nga bllokimet emocionale”.

Sa më shumë që arrijmë të pranojmë mendimet dhe përvojat tona përmes shkrimit, aq më mirë mund t’i përballojmë ato.

Mendimet dhe emocionet do të jenë gjithmonë pjesë e jetës sonë, sepse jemi njerëz. Por mënyra se si përballemi me to dhe si zgjedhim të reagojmë është ajo që ka rëndësi. Pikërisht këtu një ditar mund të sjellë qartësi të madhe.

6. Ngritja e peshave

E fundit, por jo më pak e rëndësishme, është ngritja e peshave, një aktivitet që mund të përmirësojë ndjeshëm shëndetin mendor dhe mirëqenien.

Është një hobi që mund të jetë intensiv, por shpërblimet janë të shumta. Ka diçka çliruese në faktin që mund të shndërrosh stresin, zhgënjimin apo emocionet e forta të ditës në energji fizike.

Sipas një artikulli të publikuar nga Penn Medicine, studimet kanë treguar se stërvitja me pesha përmirëson humorin.

Nuk mjafton gjithmonë vetëm aktiviteti kardio në një rutinë fizike. Edhe pse trupi çliron substanca që të bëjnë të ndihesh mirë pas vrapit apo ushtrimeve të tjera, ngritja e peshave ndihmon në ndërtimin e muskujve dhe forcimin e kockave, duke parandaluar dëmtimet dhe problemet fizike që mund të ndikojnë edhe në humor me kalimin e kohës.

Për dikë që nuk e ka provuar kurrë, fillimi mund të duket frikësues. Por shumë palestra ofrojnë ndihmë nga trajnerë dhe ka shumë materiale që tregojnë ushtrime të ndryshme për fillestarët.