Kthimi në shkollë nuk nënkupton vetëm çantën, librat dhe zgjimin herët. Për fëmijët dhe prindërit, fillimi i vitit të ri shkollor sjell edhe më shumë komunikim digjital, nga grupet e klasës dhe mesazhet, te aplikacionet që përdoren çdo ditë.
Por, krahas lehtësisë së komunikimit të menjëhershëm, bota online sjell edhe rreziqe. Kontaktet e padëshiruara,, ngacmimi kibernetik dhe keqpërdorimi i të dhënave personale, përfshirë fotot dhe informacionin e vendndodhjes, janë disa prej tyre.
Për këtë arsye, me nisjen e vitit shkollor, ia vlen të kontrollohen disa nga cilësimet e privatësisë në aplikacionet që përdorin fëmijët dhe prindërit.
Prindërit pranojnë se fëmijët janë më të zotë me teknologjinë
Të dhënat nga një sondazh i kryer në kanalin zyrtar të Rakuten Viber Greece tregojnë se ekziston një hendek i dukshëm mes prindërve dhe fëmijëve sa i përket njohurive teknologjike.
Rreth 65% e prindërve të anketuar thonë se fëmijët e tyre janë më të familjarizuar me teknologjinë, ndërsa vetëm 26% e konsiderojnë veten më të informuar. Ndërkohë, 56% thonë se flasin me fëmijët për sjelljen online, privatësinë dhe sigurinë.
Megjithatë, jo të gjithë prindërit i diskutojnë këto tema me fëmijët e tyre. Rreth 15% thonë se nuk kanë hapur kurrë një bisedë për sigurinë në internet, ndërsa 10% kanë ndaluar së foluri për këtë çështje, pasi fëmijët nuk tregojnë më interes.
6 cilësime që ia vlen të kontrolloni
Siguria online nuk varet vetëm nga mënyra se si sillemi në internet. Edhe cilësimet e privatësisë mund të shtojnë një shtresë të rëndësishme mbrojtjeje.
1. Fshihni statusin online
Disa aplikacione u lejojnë përdoruesve të kontrollojnë nëse të tjerët mund të shohin kur janë online ose nëse e kanë lexuar një mesazh.
Në Viber, këto opsione mund të menaxhohen te Cilësimet → Privatësia, duke çaktivizuar treguesit për statusin “Parë” dhe “Në linjë”.
Në këtë mënyrë, kufizohet informacioni që të tjerët mund të marrin për aktivitetin tuaj.
2. Kufizoni dukshmërinë e fotos së profilit
Fotoja e profilit mund të jetë një tjetër informacion që shihet nga persona jashtë rrethit tuaj të afërt. Për fëmijët, kufizimi i numrit të personave që mund ta shohin mund të jetë veçanërisht i dobishëm.
Ky opsion gjendet te Më shumë → Cilësimet → Privatësia, ku mund të çaktivizohet shfaqja e fotos së profilit.
3. Kontrolloni mesazhet nga persona të panjohur
Jo çdo person që ju dërgon një mesazh duhet të ketë akses të drejtpërdrejtë në bisedat tuaja.
Mesazhet nga kontakte të panjohura mund të shfaqen veçmas, në mënyrë që përdoruesi të vendosë nëse dëshiron ta pranojë komunikimin, ta refuzojë, ta bllokojë ose ta raportojë dërguesin.
Kjo mund të jetë veçanërisht e rëndësishme për fëmijët dhe adoleshentët, të cilët mund të marrin mesazhe nga persona që nuk i njohin.
4. Bllokoni përdoruesit e padëshiruar
Nëse dikush sillet në mënyrë agresive, shqetësuese ose të papërshtatshme, blloku mund të ndërpresë komunikimin me të.
Një përdorues i bllokuar nuk mund të dërgojë më mesazhe, ta shtojë personin në grupe apo të shohë disa prej të dhënave të tij, si statusin online dhe foton e profilit.
Lista e kontakteve të bllokuara mund të kontrollohet dhe menaxhohet nga cilësimet e privatësisë.
5. Aktivizoni mbrojtjen nga spam-i dhe thirrjet e dyshimta
Thirrjet dhe mesazhet e padëshiruara mund të përdoren edhe për tentativa phishing-u ose mashtrime.
Në varësi të pajisjes, këto opsione gjenden te Cilësimet → Thirrjet dhe mesazhet, përmes funksioneve të ID-së së Thirrësit dhe kontrollit automatik të spam-it.
6. Kontrolloni kush mund t’ju shtojë në grupe
Grupet e mesazheve mund të sjellin jo vetëm komunikim të dobishëm, por edhe përmbajtje të padëshiruar ose të papërshtatshme.
Përdoruesit mund të kufizojnë se kush mund t’i shtojë në grupe përmes Cilësimet → Privatësia → Kontrolloni se kush mund t’ju shtojë në grupe → Kontaktet e mia.
Ky cilësim bën që ftesat për grupe të kufizohen te personat që ndodhen në listën e kontakteve.
Siguria digjitale nis edhe në familje
Cilësimet e privatësisë janë një mënyrë për të shtuar mbrojtjen, por nuk mund të zëvendësojnë bisedat e hapura mes prindërve dhe fëmijëve.
Fëmijët duhet të dinë çfarë informacioni personal nuk duhet të ndajnë online, si të dallojnë një mesazh apo lidhje të dyshimtë dhe kujt t’i drejtohen nëse përballen me ngacmim kibernetik ose një situatë që i bën të ndihen të pasigurt.
Në këtë kuptim, “kthimi digjital në shkollë” mund të nisë me dy hapa të thjeshtë: një kontroll të cilësimeve të privatësisë dhe një bisedë familjare për sigurinë në internet.
Sepse, pavarësisht sa të avancuara janë teknologjitë e sigurisë, një fëmijë që di të njohë rrezikun dhe të kërkojë ndihmë ka një nga mjetet më të rëndësishme për t’u mbrojtur në botën digjitale.
