Termat “psikopat” dhe “sociopat” përdoren shpesh si sinonime, por sipas psikologjisë ato nuk janë e njëjta gjë. Të dyja kategoritë karakterizohen nga mungesa e empatisë, shpërfillja e rregullave dhe vështirësia për të ndjerë pendesë, por ka disa dallime të rëndësishme mes tyre.
1. Lindin apo bëhen?
Dallimi më i madh ka të bëjë me origjinën e tyre.
Sociopatët konsiderohen kryesisht produkt i rrethanave. Trauma në fëmijëri, abuzimi apo një ambient i vështirë mund të ndikojnë në zhvillimin e tyre.
Psikopatët, nga ana tjetër, mendohet se lindin me ndryshime në mënyrën si funksionojnë disa zona të trurit që kontrollojnë emocionet dhe impulsivitetin.
2. Stabiliteti emocional
Sociopatët priren të jenë impulsivë, nervozë dhe shpesh shpërthejnë emocionalisht. Ata e kanë të vështirë të fshehin zemërimin apo frustrimin.
Psikopatët zakonisht duken të qetë, të ftohtë dhe të kontrolluar edhe në situata stresuese.
3. Marrëdhënia me njerëzit
Edhe pse sociopatët kanë vështirësi në marrëdhënie, ata mund të kuptojnë deri diku emocionet e të tjerëve.
Psikopatët kanë shumë më pak aftësi për të ndjerë empati, pendesë apo faj dhe shpesh nuk preken emocionalisht nga vuajtja e të tjerëve.
4. Karriera dhe suksesi
Sociopatët shpesh hasin vështirësi në mbajtjen e një pune të qëndrueshme.
Psikopatët mund të jenë shumë të suksesshëm profesionalisht. Ata shpesh janë inteligjentë, karizmatikë dhe të aftë për të manipuluar të tjerët në favorin e tyre.
5. Sjellja kriminale
Kur përfshihen në veprime të paligjshme, sociopatët priren të veprojnë në mënyrë impulsive dhe të paorganizuar.
Psikopatët zakonisht planifikojnë gjithçka me kujdes dhe janë më të aftë të fshehin gjurmët e tyre. Shpesh lidhen me mashtrime financiare dhe krime ekonomike.
6. Marrëdhëniet romantike
Sociopatët mund të krijojnë lidhje emocionale, edhe pse shpesh problematike.
Psikopatët i shohin marrëdhëniet si mjete për të përfituar. Ata shpesh i përdorin njerëzit për interesat e tyre personale.
7. Pamja e jashtme dhe sjellja
Sociopatët mund të duken të çrregullt, të irritueshëm ose të paparashikueshëm.
Psikopatët shpesh paraqiten si njerëz simpatikë, të artikuluar dhe me vetëbesim të lartë. Pikërisht kjo aftësi për të lënë përshtypje të mirë mund t’i bëjë më të vështirë për t’u identifikuar.
E rëndësishme: Në psikologjinë moderne, termat “psikopat” dhe “sociopat” nuk përdoren si diagnoza zyrtare. Shumë nga tiparet e përshkruara lidhen me atë që njihet si çrregullim antisocial i personalitetit, por vetëm specialistët e shëndetit mendor mund të bëjnë një vlerësim të saktë.
-
Pse është kaq e vështirë të dallosh një grua psikopate
8 Prill, 13:59 -
-
-
-
