Të krijosh një stil personal nuk ka qenë kurrë thjesht çështje veshjesh. Është një proces që lidhet me mënyrën si rritemi, çfarë shohim, çfarë lexojmë, ku udhëtojmë dhe cilat figura na frymëzojnë. Por në një kohë kur trendet ndryshojnë me shpejtësinë e një videoje në TikTok, duket se gjithnjë e më shumë njerëz po vishen sipas një formule të gatshme.
Dikur, të gabuarit me veshjen ishte pjesë e procesit të gjetjes së stilit. Një kombinim i çuditshëm, një ngjyrë që nuk shkonte me asgjë apo një blerje që më vonë do të përfundonte në fund të garderobës ishin mënyra për të kuptuar çfarë funksiononte dhe, mbi të gjitha, çfarë përfaqësonte një person.
Sot, duket sikur gabimet janë zhdukur bashkë me rrezikun. Jo sepse të gjithë kanë gjetur stilin perfekt, por sepse shumë njerëz zgjedhin një zonë të sigurt ku është e vështirë të dallosh individualitetin.
Uniforma e “shijes së mirë”
Mjafton të shikosh përreth për të dalluar dy modele. Nga njëra anë është uniforma neutrale: xhinse, bluzë e bardhë, një palë vathë floriri dhe një pallto bezhë. Nga ana tjetër është ajo që është në trend pikërisht tani: silueta të caktuara, ngjyra të caktuara dhe aksesorë që shfaqen vazhdimisht në rrjetet sociale.
Në të dyja rastet, rezultati është i ngjashëm. Rrobat flasin më shumë për atë që është “e sigurt” ose “në modë” sesa për personin që i vesh.
Dhe këtu lind pyetja: a po humbasim aftësinë për të zhvilluar një shije vërtet personale?
Shija nuk lind me ne
Shija e mirë shpesh perceptohet si diçka që disa njerëz thjesht e kanë dhe të tjerët jo. Në të vërtetë, ajo kultivohet përmes përvojave.
Mënyra si vishet familja, miqtë, qyteti ku rritemi, udhëtimet, filmat që shohim, librat që lexojmë, muzika që dëgjojmë dhe njerëzit që admirojmë ndikojnë në mënyrën se si ndërtojmë një busull estetike.
Një person që ka kaluar vite duke eksploruar tregje vintage, muze, qytete dhe kultura të ndryshme ka më shumë referenca nga të cilat mund të ndërtojë stilin e vet sesa dikush që ekspozohet vazhdimisht ndaj të njëjtave modele.
Stili personal, në fund të fundit, është një përzierje e kujtimeve, përvojave, kuriozitetit dhe identitetit.
Problemi është se tashmë frymëzimi vjen nga i njëjti vend
Për herë të parë, miliarda njerëz po marrin një pjesë të madhe të edukimit të tyre estetik nga i njëjti burim: mediat sociale.
Në teori, kjo duhet të na kishte bërë më individualistë. Kemi akses te më shumë stile, kultura dhe referenca se kurrë më parë. Mund të shohim një veshje nga Tokio, një stiliste nga Parisi apo një arkiv mode nga vitet ’90 brenda pak sekondash.
Por paradoksi është se gjithë kjo shumëllojshmëri shpesh përfundon në uniformitet.
E njëjta estetikë shfaqet në mijëra video. I njëjti model pantallonash, e njëjta çantë, i njëjti model flokësh dhe e njëjta mënyrë për të kombinuar veshjet bëhen papritur “must-have”. Ajo që fillon si frymëzim individual shndërrohet shumë shpejt në një kod kolektiv.
Kur algoritmi fillon të vendosë çfarë na pëlqen
Një pjesë e problemit qëndron te mënyra si funksionojnë algoritmet. Ato nuk na tregojnë vetëm gjërat që kemi kërkuar, por vazhdimisht na ekspozojnë ndaj përmbajtjeve të ngjashme me ato që kemi parë më parë.
Sa më shumë një estetikë përsëritet, aq më familjare bëhet. Dhe sa më familjare të duket, aq më lehtë fillojmë ta perceptojmë si të bukur, të rëndësishme ose “në trend”.
Kështu, ajo që duket si një zgjedhje spontane mund të jetë në fakt rezultat i një ekspozimi të vazhdueshëm ndaj të njëjtës ide.
Edhe rasti i Carolyn Bessette-Kennedy është domethënës. Sot, stili i saj është kthyer në një formulë të gatshme: garderobë kapsulë, pjesë minimaliste dhe lista me “elementet që ju duhen”. Por pikërisht ajo që e bëri Bessette një ikonë ishte fakti se stili i saj nuk dukej si një formulë. Ai ishte intuitiv dhe i lidhur me personalitetin e saj.
Të kesh stil do të thotë edhe të gabosh
Për shumë vite, eksperimentimi ishte pjesë e pandashme e modës. Njerëzit vishnin gjëra që nuk kombinoheshin, provonin ngjyra të pazakonta, mbanin aksesorë që të tjerët nuk i kuptonin dhe bënin zgjedhje që mund të dukeshin qesharake në atë moment.
Por pikërisht përmes këtyre gabimeve krijohej diçka personale.
Sot, kur çdo zgjedhje mund të dokumentohet, komentohet dhe krahasohet menjëherë me mijëra të tjera, është shumë më e lehtë të zgjedhësh atë që tashmë është aprovuar nga të tjerët.
Kjo e bën veshjen më të sigurt, por jo domosdoshmërisht më interesante.
Ndoshta duhet të largohemi pak nga ekrani
Një prej mënyrave më të mira për të rikthyer kuriozitetin estetik mund të jetë pikërisht largimi i përkohshëm nga burimi kryesor i frymëzimit.
Një film i gjatë, një ekspozitë, një libër, një udhëtim, një shëtitje pa destinacion, një dyqan vintage apo thjesht një pasdite pa telefon mund të krijojnë hapësirën që mungon në një jetë të mbushur me përmbajtje të optimizuar.
Sepse stili personal nuk ndërtohet duke gjetur listën perfekte të gjërave që duhen blerë. Ndërtohet duke kuptuar se çfarë të tërheq, çfarë të emocionon dhe çfarë të bën të ndihesh vetvetja.
Në fund, të vishesh bukur nuk do të thotë domosdoshmërisht të vishesh sipas rregullave të “shijes së mirë”. Ndonjëherë një kombinim i çuditshëm, një palë këpucë që nuk përputhen apo edhe një pamje totalisht xhins mund të jetë shumë më afër stilit personal sesa uniforma perfekte që e kanë veshur tashmë mijëra njerëz.
Sepse qëllimi i stilit nuk është të dukesh si dikush që ka stil. Është të dukesh si vetja.
