7 financial habits we pick up from our parents that take years to unlearn

Photo: fastcompanybrasil/ Pinterest

The relationship we have with money doesn't start when we get our first paycheck. It starts much earlier, by watching what the adults at home do.

How they react when they don't have money. How they spend it. How they talk about work. What they sacrifice and what they never sacrifice. Even when we grow up and leave home, many of these patterns continue to follow us.

Sometimes it takes years before we realize that some of the ways we behave with money aren't necessarily conscious choices. They're just things we've seen so often that they've become normal.

1. Spending money as soon as you get it

If you grew up in a family where money constantly came and went, you may grow up with the feeling that money shouldn't be held on to for long.

When you finally have your own income, you spend it immediately. Not necessarily because you're irresponsible, but because that's what your body and mind recognize as "normal."

For someone who is used to uncertainty, having money in an account can seem almost strange. As if you have to spend it before something happens and you lose it.

Learning not to spend everything you have is a habit that can take years to change.

2. Always living as if you are one step away from financial disaster

Some people grow up watching their parents stress about money, go into debt, ask for help, or try to find money at the last minute.

Later, even when their financial situation improves, the body continues to behave as if the danger is always there.

You spend anxiously. You save anxiously. You check your account constantly. And even when you have enough to get through the month, you feel like everything could collapse at any moment.

Financial security isn't just about having money. It's also about learning that you don't have to live in a state of constant alert.

3. Working too much and calling it a responsibility

If you grew up watching adults work tirelessly to survive, you may have learned that fatigue is a sign that you're doing the right thing.

That way, as you grow older, you can work harder and harder whenever you feel financially insecure.

One job isn't enough. Get a second one. Then a third. Vacations start to seem like a waste of time. Sleep becomes something you can put off.

At some point, you may realize that you have gone from fearing that you will not have money to a life where you no longer have the energy to live.

Understanding that work doesn't have to destroy you to be worthwhile is one of the hardest things to learn when you've never seen it at home.

4. Not knowing how to live at a steady pace

Disa njerëz rriten duke parë vetëm dy mënyra për të përballuar paratë: ose shpenzon gjithçka, ose punon deri në rraskapitje. Prandaj, kur rriten, kalojnë nga njëri ekstrem në tjetrin.

Punojnë shumë, lodhen, lënë gjithçka, mbeten pa të ardhura, stresohen dhe pastaj fillojnë të punojnë sërish më shumë nga sa mund të përballojnë. Ky cikël mund të vazhdojë për vite.

Të mësosh se mund të punosh në mënyrë të qëndrueshme, të fitosh mjaftueshëm dhe të kesh ende kohë e energji për jetën kërkon një model që shumë njerëz nuk e kanë parë kurrë.

5. Të ndihesh fajtor kur shpenzon para për veten

Nëse je rritur në një familje ku gjithçka ishte sakrificë, mund të jetë e vështirë të shpenzosh para për diçka që nuk është absolutisht e domosdoshme.

Një darkë jashtë. Një udhëtim. Një veshje. Një aktivitet që thjesht të bën të lumtur.

Edhe kur mund ta përballosh, në kokë mund të të shfaqet menjëherë pyetja: “A duhet vërtet ta ble këtë?”

Në anën tjetër, disa njerëz reagojnë krejt ndryshe. Pasi janë privuar për vite nga gjërat që dëshironin, sapo fitojnë paratë e tyre, fillojnë t’i shpenzojnë pa kontroll. Të mësosh se mund të kursesh dhe njëkohësisht të lejosh veten të shijojë paratë është një ekuilibër që nuk vjen gjithmonë natyrshëm.

6. Të mendosh se duhet të zgjedhësh mes sigurisë dhe lirisë

Disa njerëz rriten me idenë se një punë e qëndrueshme do të thotë të heqësh dorë nga ajo që do. Të tjerë rriten me idenë se duhet të bësh vetëm atë që do, edhe nëse nuk ke një mënyrë të qëndrueshme për të paguar faturat.

Të gjesh një rrugë të mesme mes sigurisë financiare dhe një jete që të pëlqen mund të jetë shumë e vështirë kur ke parë vetëm njërin prej këtyre modeleve.

Shpesh, njerëzit kalojnë vite duke u përpjekur të kuptojnë se çfarë do të thotë të kesh një punë, të fitosh para dhe të mos e ndiesh se po sakrifikon të gjithë jetën për këtë.

7. Të mos e kuptosh se mund të jetosh ndryshe

Ndoshta kjo është pjesa më e vështirë. Kur rritesh në një familje ku paratë menaxhohen keq, ku të rriturit punojnë pa pushim ose ku gjithçka është gjithmonë në krizë, kjo bëhet versioni yt i normales. Mund të mos e kuptosh menjëherë se ekziston edhe një mënyrë tjetër.

Një mënyrë ku nuk i shpenzon të gjitha paratë sapo i merr. Ku nuk punon deri sa të sëmuresh. Ku mund të kesh kursime dhe të blesh diçka për veten pa u ndier fajtor. Ku një problem i papritur nuk të rrëzon plotësisht.

Dhe ndonjëherë, për ta ndërtuar këtë jetë, duhet fillimisht të çmësosh gjithçka që ke parë. Kjo mund të kërkojë vite. Sepse nuk po përpiqesh thjesht të mësosh si të menaxhosh paratë. Po përpiqesh të kuptosh se çfarë do të thotë të kesh një marrëdhënie normale me to.

Dhe për dikë që është rritur pa një shembull të tillë, kjo mund të jetë shumë më e vështirë nga sa duket.