The following article was written by psychologist Jonarda Kërkuti, founder of " Psychologist Online ", the first professional platform in Albania that offers online psychological consultations.
When we strip the square of the noise of slogans and media headlines, what remains is something that every mental health professional immediately recognizes: a therapeutic space in the open air. A healing process that happens there in the middle of the road in a group, especially when one emerges from a long chronic numbness, bringing with it all the pain, isolation, and repressed need to be heard.
Essentially, mass gathering is not just a reaction to a law or an administrative decision, but a kind of psychological or spiritual rebellion against a long stagnation that has plagued our collective psyche.
It has happened that for generations, we have inhaled a kind of invisible poison, what psychology calls "learned helplessness" : that is, the belief that no matter what we do, things don't change.
When people are constantly faced with an unyielding wall, where every attempt to change their fate fails, the brain creates a defense mechanism: the extinction of hope. This surrender turns into a kind of social lethargy, a silent acceptance that we are powerless in the face of circumstances. Over time, this apathy becomes the social norm, being inherited like a damaged gene that produces fatalistic expressions and premature resignation.
How learned helplessness manifests itself among us:
- Kur valixhja shihet si e vetmja rrugëdalje.
- Kur dita nis me të njëjtat diskutime ku shajmë e shfryjmë për sistemin, çohemi nga tavolina dhe kthehemi në shtëpi duke u dorëzuar para tij.
- Kur shprehje si “këtu s’bëhet kurrë gjë” apo “kush iku, shpëtoi” janë thjesht një mburojë që përdorim për të mos u ndjerë fajtorë që po rrijmë duarkryq.
- Kur për shërbimin më të thjeshtë spitalor apo administrativ kërkojmë patjetër “dikë të njohur”.
- Kur pranojmë kushte të vështira, rroga të mbyllura apo arrogancë nga eprorët pa guxuar të ngremë zërin, nga frika se "po fole, të heqin dhe nuk gjen dot gjë tjetër".
- Kur skandalet publike nuk na tronditin më, sepse jemi mësuar të mendojmë se asgjë nuk ndëshkohet.
- Kur njeriu që zgjedh të punojë ndershëm shihet si naiv, jo si model.
- Kur gjithë zemërimi ynë shkarkohet në komente online, duke e harxhuar aty të gjithë forcën që duhej të na çonte në veprim real.
- Kur fjalia “këta të gjithë njësoj janë” tregon se kemi hequr dorë nga fuqia jonë më e madhe qytetare, duke ua lënë fatin tonë në dorë të tjerëve.
Në këtë kuadër, rruga merr funksionin e një elektroshoku për ndërgjegjen. Dalja në hapësirën publike, ndarja e të njëjtit ajër dhe e të njëjtit shqetësim me qindra të tjerë, shërben si një rizgjim.
Ka një nevojë dëshpëruese te njeriu për të parë se nuk është i vetëm në dëshpërimin e tij.
Kur individi izolohet në zhgënjimin e vet, ai fillon të dyshojë tek e vërteta e tij, duke pësuar një lloj tjetërsimi të brendshëm. Por kur sheh se i njëjti ankth pulson edhe në sytë e tjetrit, ndodh një çlirim i fuqishëm katartik. Izolimi mendor shpërbëhet dhe ajo që dikur dukej si një dobësi personale, kthehet në një forcë të përbashkët që legjitimon ekzistencën dhe të drejtën për të kërkuar dinjitet.
Nëse hedhim sytë nga ato shoqëri që gëzojnë një shëndet të lartë mendor dhe një stabilitet emocional kolektiv, vëmë re se sekreti i tyre qëndron fort te "kontrata e besueshmërisë". Kur ekziston një sistem që funksionon, ku individi e di se institucioni është i parashikueshëm dhe i drejtë, nivelet e stresit kronik dhe ankthit social bien ndjeshëm. Në mungesë të kësaj rrjete, shoqëria jonë funksionon në një gjendje të vazhdueshme alarmi, në një regjim mbijetese ku çdo ditë është e pasigurt.
Prandaj, ajo britmë në shesh nuk është thjesht zemërim ndaj një personi; është një thirrje ekzistenciale për të pasur një strukturë solide ku mund të mbështetemi pa pasur frikë se do të shembet mbi ne.
However, as researchers of the human psyche, we cannot be satisfied with simply scanning for what is not working outside of us. Institutions are not abstract entities or ghosts descending from the sky; they are simply reflections of who we are in our micro-world. Every culture of corruption, every arrogant language or lack of empathy that we see in high office, has its origins in the way we educate, how we communicate within families, and the small moral compromises we make every day in our private lives.
Squares may offer the first release from emotional burden, but they cannot solve our cultural neurosis. The healing of a nation does not come from changing names on offices, but from a deep process of introspection. This is because institutions are a reflection of who we are every day, in small choices, in the way we communicate, how we educate, how we treat others around us. The internal citizen is built long before the external one and perhaps, this is the next most difficult task that awaits us.
-
I am afraid of panic attacks.
December 4, 14:05 -
