Të ndihesh në ankth është një reagim krejt normal ndaj stresit dhe jo gjithmonë është diçka e keqe. Por kur shqetësimi bëhet i pakontrollueshëm, i tepruar dhe fillon të ndikojë në cilësinë e jetës, mund të jetë shenjë e një çrregullimi ankthi.
Të kuptuarit e ndryshimit mes ankthit të zakonshëm dhe një çrregullimi ankthi mund t'ju ndihmojë të flisni më qartë me mjekun për simptomat dhe shqetësimet tuaja.
Ja çfarë duhet të dini për ndryshimin mes ankthit të zakonshëm dhe çrregullimeve të ankthit.
Ankth apo çrregullim ankthi?
Mund të pyesni veten se cili është ndryshimi mes të ndierit në ankth dhe të pasurit një çrregullim ankthi, veçanërisht nëse e gjeni veten shpesh në këtë gjendje.
Ekzistojnë disa lloje të çrregullimeve të ankthit, ndër të cilat:
çrregullimi i ankthit të përgjithësuar
çrregullimi i panikut
fobitë specifike
çrregullimi i ankthit social
çrregullimi i ankthit të ndarjes
agorafobia
Çrregullimi i ankthit të përgjithësuar mund të duket në fillim shumë i ngjashëm me ankthin e zakonshëm. Megjithatë, ai karakterizohet nga shqetësim i tepruar ose jorealist për pothuajse gjithçka, madje edhe për gjëra që mund të mos jeni në gjendje t'i përcaktoni qartë.
Gjithashtu, kjo gjendje zgjat të paktën gjashtë muaj dhe mund të pengojë funksionimin normal në jetën e përditshme.
Çrregullimi i ankthit të përgjithësuar mund të shoqërohet me simptoma të tilla si:
vështirësi në përqendrim
vështirësi për të fjetur
irritim
lodhje
tension muskulor
dhimbje të përsëritura të barkut ose diarre
djersitje të pëllëmbëve
rrahje të shpejta të zemrës
Ankthi i zakonshëm është një reagim ndaj stresit dhe është normal. Kur situata që e ka shkaktuar stresin përfundon, ankthi zakonisht largohet.
Në rastin e çrregullimeve të ankthit, largimi i shkakut ose situatës stresuese nuk do të thotë domosdoshmërisht se edhe ankthi do të largohet.
Ankthi i shkaktuar nga stresi zakonisht nuk ndikon ndjeshëm në jetën e një personi dhe nuk shkakton shqetësim të vazhdueshëm. Nëse ankthi po ndikon në cilësinë e jetës suaj, mund të jetë koha të vlerësoni nëse bëhet fjalë për diçka më shumë se një reagim normal ndaj stresit.
Si ta kuptoni ndryshimin?
Të ndihesh në ankth nuk është gjithmonë diçka e keqe. Mund ta mendoni ankthin si një lloj shkalle. Në disa raste, ai mund t'ju ndihmojë të përgatiteni për diçka ose t'ju mbajë vigjilentë përballë situatave të rrezikshme.
Është gjithashtu një reagim normal ndaj stresit. Por çrregullimet e ankthit nuk përbëjnë një reagim tipik ndaj stresit.
Në përgjithësi, ekzistojnë dy elemente kryesore që ndihmojnë në përcaktimin e një çrregullimi ankthi, në dallim nga të qenit thjesht në ankth:
ankthi është në përpjesëtim të zhdrejtë me situatën ose nuk përputhet me moshën e personit
ankthi pengon aftësinë për të funksionuar normalisht
Një tjetër karakteristikë e zakonshme e çrregullimeve të ankthit është reagimi i tepruar dhe i pazakontë ndaj pasigurisë dhe ndaj asaj që mund të ndodhë në të ardhmen.
Të gjithë përballemi me pasiguri në jetë. Por një person me çrregullim ankthi mund ta përfytyrojë pasigurinë dhe rezultatet e mundshme në një mënyrë që nuk përputhet me atë që ka gjasa të ndodhë realisht.
Pra, një çrregullim ankthi është i ndryshëm nga ankthi normal.
Ankthi jo normal karakterizohet nga shqetësime të tepërta dhe të vazhdueshme që nuk largohen, edhe kur nuk ka asgjë konkrete për të shkaktuar stres ose nervozizëm.
Kur kanë një çrregullim ankthi, njerëzit zakonisht përpiqen të shmangin situatat ose gjërat që ua përkeqësojnë simptomat.
Si duket ankthi në jetën e përditshme?
Imagjinoni se zgjoheni një mëngjes dhe e dini se më vonë gjatë ditës keni një provim matematike. Është krejt normale të ndiheni nervozë ose në ankth për provimin.
Zemra mund t'ju rrahë më fort, stomaku mund t'ju shqetësojë dhe mund të mendoni vazhdimisht për provimin dhe rezultatin e mundshëm.
Pasi provimi përfundon, ka shumë gjasa të ndiheni më të qetë dhe trupi juaj të kthehet gradualisht në gjendjen normale.
Por nëse zgjoheni një mëngjes dhe, pa ndonjë arsye konkrete, bindeni se diçka e keqe do t'i ndodhë një personi të dashur, mendoni për këtë gjatë gjithë ditës dhe të nesërmen vazhdoni të keni mendime të padëshiruara për të njëjtën gjë, kjo mund të jetë shenjë e një çrregullimi ankthi.
Një çrregullim ankthi shpesh karakterizohet nga shqetësim i tepruar dhe i vështirë për t'u kontrolluar, i cili shfaqet gjatë pjesës më të madhe të ditës, në më shumë ditë sesa jo.
Mund të shoqërohet gjithashtu me shenja të dukshme fizike të ankthit, si:
dhimbje koke
lodhje
dhimbje muskulore
vështirësi për të fjetur
probleme me tretjen
Si menaxhohet një çrregullim ankthi?
Nëse jetoni me një çrregullim ankthi, është e rëndësishme të dini se ai mund të trajtohet dhe të menaxhohet.
Me trajtimin e duhur, gjendja mund të përmirësohet. Për këtë arsye, është e rëndësishme të merrni një diagnozë të saktë dhe të gjeni trajtimin e përshtatshëm.
Trajtimi i një çrregullimi ankthi mund të përfshijë:
psikoterapi, veçanërisht terapinë njohëse dhe të sjelljes
medikamente, si ilaçe kundër ankthit, antidepresivë ose beta-bllokues
grupe mbështetëse
teknika për menaxhimin e stresit
Mund të përdoren gjithashtu metoda plotësuese së bashku me medikamentet ose terapinë, ndër të cilat:
aktiviteti i rregullt fizik, si tai-çi ose joga
meditimi ose teknikat e çlodhjes
përmirësimi i ushqyerjes
masazhi ose akupunktura
Kur duhet të kërkoni ndihmë?
Nëse ankthi po ndërhyn në jetën tuaj të përditshme, po ndikon në shëndetin tuaj ose po ul cilësinë e jetës, flisni me mjekun ose me një profesionist të shëndetit mendor.
Ka mënyra për ta menaxhuar ankthin dhe nuk është e nevojshme ta përballoni gjithçka vetëm.
