Për dekada me radhë, burri është konsideruar si personi që siguron të ardhurat kryesore të familjes, ndërsa gruaja lidhej më shumë me kujdesin për shtëpinë dhe fëmijët. Sot, ky model ka ndryshuar ndjeshëm. Gjithnjë e më shumë familje mbështeten në dy të ardhura dhe nuk është më e pazakontë që gruaja të fitojë më shumë se partneri i saj.
Megjithatë, duket se ndryshimet shoqërore po ecin më shpejt sesa disa bindje të rrënjosura prej kohësh. Një analizë e ekspertes Wendy L. Patrick, Ph.D., botuar në Psychology Today, shqyrton pikërisht mënyrën se si ndryshojnë marrëdhëniet kur rolet tradicionale ekonomike dhe emocionale brenda çiftit përmbysen.
Çfarë ndodh kur gruaja fiton më shumë?
Një studim i publikuar në vitin 2025 në Social Science Research analizoi qëndrimet e burrave dhe grave ndaj familjeve ku gruaja fiton më shumë se bashkëshorti. Në përgjithësi, burrat shfaqën më shumë shqetësim ndaj idesë që gruaja të ishte mbështetësja kryesore financiare e familjes.
Por ky qëndrim nuk ishte i njëjtë kudo. Në vendet me nivele më të larta të barazisë gjinore, si burrat ashtu edhe gratë ishin më pozitivë ndaj situatës ku gruaja kishte të ardhura më të larta. Ndërsa në vendet ku papunësia e meshkujve ishte më e lartë, diferenca mes qëndrimeve të burrave dhe grave bëhej më e dukshme.
Studiuesit sugjerojnë se në periudha pasigurie ekonomike, disa burra mund të lidhen edhe më fort me rolin tradicional të “mbajtësit të familjes”, pasi ndihen sikur një pjesë e identitetit të tyre po vihet në pikëpyetje. Nga ana tjetër, sa më i zhvilluar ekonomikisht të ishte një vend, aq më e vogël ishte parehatia e të dyja gjinive ndaj një gruaje që fiton më shumë.
Kjo tregon se mënyra se si perceptohet roli i “mbajtësit të familjes” nuk varet vetëm nga çifti, por edhe nga shoqëria dhe kushtet ekonomike në të cilat ai jeton.
Kur të dy punojnë, kush kujdeset për tjetrin?
Paratë janë vetëm një pjesë e historisë. Në familjet ku të dy partnerët punojnë, një tjetër pyetje bëhet po aq e rëndësishme: çfarë ndodh pasi të dy largohen nga puna dhe kthehen në shtëpi?
Një studim tjetër i vitit 2025, i publikuar në Journal of Business and Psychology, analizoi mënyrën se si çiftet me dy të ardhura mbështesin njëri-tjetrin pas ditëve të vështira në punë. Studiuesit përdorën ditarë të përditshëm për të vëzhguar lodhjen emocionale, konfliktin mes punës dhe familjes dhe mbështetjen që partnerët i ofronin njëri-tjetrit.
Rezultatet treguan se në ditët kur puna ndërhynte më shumë në jetën familjare, si burrat ashtu edhe gratë kishin tendencë t’i ofronin më pak mbështetje partnerit. Me fjalë të tjera, kur puna konsumon kohën dhe energjinë emocionale, mbetet më pak fuqi për t'u kujdesur për nevojat e personit tjetër.
Megjithatë, studiuesit vunë re një ndryshim interesant. Kur burrat ktheheshin në shtëpi më të lodhur emocionalisht nga puna, gratë kishin tendencë të rrisnin mbështetjen ndaj tyre. E njëjta gjë nuk u vu re në të njëjtën masë në drejtimin e kundërt.
Analizat treguan se gratë ofronin më shumë mbështetje emocionale kur bashkëshortët e tyre ishin të rraskapitur, ndërsa burrat nuk e rrisnin në të njëjtën mënyrë këtë lloj mbështetjeje kur gratë ishin në të njëjtën gjendje.
Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se gratë janë “më të mira” në mbështetjen emocionale. Sipas studiuesve, duket më tepër se ato reagojnë më fort ndaj ndryshimeve në nevojat e partnerit.
Nga “mbajtësi i familjes” te partneri
Të dyja studimet nxjerrin në pah një ndryshim më të gjerë në mënyrën se si funksionojnë marrëdhëniet moderne. Kush fiton më shumë mund të ketë ende një rëndësi simbolike për disa çifte dhe shoqëri, por ekuilibri i vërtetë nuk përcaktohet vetëm nga paga që sjell secili në shtëpi.
Në një marrëdhënie ku të dy partnerët punojnë, sfida është që të dy të kontribuojnë në mënyrën e tyre dhe të kuptojnë se kur tjetri ka nevojë për mbështetje. Ndonjëherë kontributi më i rëndësishëm nuk është ai financiar, por aftësia për të qenë aty për partnerin pas një dite të vështirë.
Në fund, një marrëdhënie e shëndetshme nuk duket se ndërtohet mbi pyetjen “Kush fiton më shumë?”, por mbi një tjetër: “A jemi të dy të gatshëm të mbështesim njëri-tjetrin kur jeta bëhet e vështirë?”
