News

Lajme në pak minuta: Çfarë po ndodh në botë

Lajme në pak minuta: Çfarë po ndodh në botë
Foto: The Guardian

Malta në alarm pas pafajësisë së biznesmenit për vrasjen e gazetares Daphne Caruana Galizia: “Rrezik për korrupsion të nivelit të lartë”

Malta rrezikon të përballet me raste të përsëritura të korrupsionit në nivele të larta nëse nuk forcon shtetin e së drejtës dhe mbrojtjen e gazetarëve, paralajmëroi Shami Chakrabarti, e cila është caktuar raportuese speciale e Këshillit të Europës për hetimin e pasojave të vrasjes së gazetares Daphne Caruana Galizia.

Deklarata vjen pas vendimit për shpalljen të pafajshëm të biznesmenit me ndikim politik Yorgen Fenech për përfshirjen në vrasjen e gazetares, një vendim që familja e saj dhe shumë qytetarë maltezë e kanë pritur me mosbesim të thellë, ndërsa prokuroria pritet ta apelojë.

Hetimi do të shqyrtojë edhe dështimin e Maltës për të zbatuar rekomandimet e një hetimi të mëparshëm, përfshirë masat për mbrojtjen e gazetarëve, luftën kundër korrupsionit dhe garantimin e pavarësisë së drejtësisë, ndërsa familjarët paralajmërojnë se vendimi ka rritur frikën se krimet e rënda mund të mbeten pa u ndëshkuar.

NATO pengon planin rus për sabotimin e kabllove nënujore

Forcat e NATO-s kanë larguar anijet ruse pranë arkipelagut të largët Svalbard, pasi dyshohet se po stërviteshin për të sulmuar kabllot nënujore me një teknologji të fshehtë sabotimi, ndërsa autoritetet britanike kanë zbuluar edhe një komplot rus për sabotimin e një fabrike dronësh në Angli.

Në Ukrainë, sulmet ruse kanë shkaktuar viktima dhe dëme në Kiev, Pavlohrad, Dnipro dhe rajone të tjera, ndërsa Polonia dhe Ukraina kanë parandaluar një kërcënim ndaj një prej pikave kufitare dhe Varshava paralajmëron se mund të ketë sulme të tjera.

Ndërkohë, Kanadaja ka ofruar qindra milionë dollarë për forcimin e mbrojtjes ajrore dhe energjisë së Ukrainës, ndërsa Amnesty International akuzon Rusinë se po josh shtetas të huaj me oferta të rreme pune për t’i dërguar më pas në luftë.

Islanda drejt ndalimit të gjuetisë së balenave

Islanda do të paraqesë në shkurt 2027 një projektligj që mund të ndalojë përgjithmonë gjuetinë tregtare të balenave në ujërat e saj, duke e lënë Norvegjinë dhe Japoninë si dy vendet e vetme që ende e lejojnë këtë praktikë.

Debati është përshkallëzuar pas një raporti të vitit 2023, i cili zbuloi se balenave të goditura me fuzhnjë mund t’u duheshin deri në dy orë për të ngordhur, ndërsa këtë vit janë kapur 80 balena, nga një kuotë vjetore prej 150.

Organizatat për mbrojtjen e kafshëve dhe mjedisit e kanë cilësuar projektligjin si një hap të rëndësishëm për mbrojtjen e balenave dhe ruajtjen e oqeaneve, megjithëse kompania e fundit islandeze që merret me këtë aktivitet ka një leje që skadon në vitin 2029.

Dokumentari i ri zbulon sistemet sekrete të ushtrisë izraelite për vrasjet masive në Gaza

Një dokumentar i ri, i realizuar nga regjisorët izraelitë Yuval Abraham dhe Rachel Szor, sjell dëshmi nga 24 persona të ushtrisë dhe inteligjencës izraelite mbi sistemet sekrete të përdorura gjatë luftës në Gaza, përfshirë teknologji me inteligjencë artificiale për identifikimin e objektivave dhe sulme ndaj banesave ku dihej se ndodheshin edhe familjarë të tyre.

Filmi “NAZA”, i prodhuar nga Guardian dhe i shfaqur në Festivalin e Filmit në Venecia, përmban rrëfime anonime për përgjimin e telefonave, dëgjimin e bisedave familjare para sulmeve, shkatërrimin e lagjeve dhe djegien sistematike të banesave civile.

Dokumentari synon të tregojë se si politikat, urdhrat dhe praktikat ushtarake krijuan një sistem që, sipas autorëve, mundësoi vrasjet masive të civilëve palestinezë.