Udhëheqësit e BE-së shqyrtojnë paktin pak të njohur të ndihmës së ndërsjellë mes talljeve të Trump-it me NATO-n
Udhëheqësit e BE-së po përgatisin një plan konkret për përdorimin e klauzolës së ndihmës së ndërsjellë, që detyron vendet anëtare të ndihmojnë njëra-tjetrën në rast sulmi, ndërsa tensionet me SHBA-në dhe kritikat e Donald Trump ndaj NATO-s po rriten dhe kanë rikthyer fokusin tek alternativat europiane të sigurisë.
Diskutimet u rritën pas sinjaleve se SHBA-ja po shqyrtonte masa ndaj aleatëve si Pedro Sánchez dhe madje mundësinë e tërheqjes nga NATO, çka do ta fuste aleancën 77-vjeçare në krizën më të madhe të saj, ndërsa vende si Polonia kanë filluar të vënë në dyshim besueshmërinë e mbështetjes amerikane.
Megjithatë, BE-ja mbetet e pasigurt si do funksionojë praktikisht kjo klauzolë (e përdorur vetëm pas sulmeve të Parisit në 2015), ndaj po harton “manual operacional” për skenarë konkretë, duke u përpjekur njëkohësisht të mos minojë rolin kryesor të NATO-s në mbrojtjen kolektive.
"Dëmi është bërë": kriza globale e naftës e ka ndryshuar përgjithmonë industrinë e karburanteve fosile
Fatih Birol - një nga ekonomistët më të rëndësishëm në botë në fushën e energjisë - paralajmëron se kriza e naftës e shkaktuar nga lufta me Iranin ka ndryshuar përgjithmonë industrinë e karburanteve fosile, pasi vendet po humbasin besimin tek to dhe po zhvendosen drejt energjive të rinovueshme dhe bërthamore për siguri më të madhe energjetike.
Ai thekson se nuk ka kthim pas (“dëmi është bërë”), pasi kjo krizë do të ulë kërkesën për naftë dhe do të përshpejtojë kalimin drejt një ekonomie më të elektrifikuar, edhe pse ekziston rreziku që disa vende në zhvillim t’i rikthehen qymyrit për shkak të çmimeve të larta.
Ndërkohë, Birol këshillon që Britania të mos zgjerojë ndjeshëm nxjerrjen në Detin e Veriut, pasi fusha të reja nuk do të ndikojnë realisht në çmime apo siguri energjetike, duke e bërë investimin pak të arsyeshëm edhe nga ana ekonomike.
Kriza në Lindjen e Mesme: Witkoff dhe Kushner shkojnë në Pakistan për negociata me Iranin
Përfaqësues të SHBA-së, përfshirë Steve Witkoff dhe Jared Kushner, po udhëtojnë drejt Pakistanit për të nxitur negociata të reja me Iranin, por Teherani ka përjashtuar takimet direkte, duke preferuar ndërmjetësimin nga autoritetet pakistaneze dhe duke dërguar në Islamabad ministrin e jashtëm Abbas Araghchi.
Ndërkohë, situata mbetet e tensionuar pavarësisht armëpushimit, pasi SHBA-ja dhe Irani vazhdojnë përplasjet indirekte në Ngushticën strategjike të Hormuzit, ku kalon një pjesë e madhe e naftës botërore dhe ku sulmet ndaj anijeve dhe bllokadat kanë tronditur ekonominë globale.
Komuniteti ndërkombëtar paralajmëron pasoja serioze, me António Costa që thekson rëndësinë e hapjes së menjëhershme të Ngushticës dhe organizatat humanitare që paralajmërojnë rritje drastike të pasigurisë ushqimore nëse kriza vazhdon.
Fenomeni El Niño rikthehet fuqishëm dhe trazon klimën globale
Shkencëtarët parashikojnë një fenomen shumë të fortë El Niño që mund të arrijë mbi 2°C mbi mesataren deri në vjeshtë, duke e vendosur vitin 2026 në rrugë për të qenë ndër më të nxehtit në histori, me gjasa të renditet i dyti pas rekordeve aktuale.
Ky fenomen, që ndikon drejtpërdrejt në modelet globale të motit, pritet të rrisë temperaturat, të shkaktojë thatësira, përmbytje dhe valë të nxehti në oqeane, ndërsa mund të rrisë edhe shanset që 2027-a të bëhet viti më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë.
Parashikimet janë bërë më të sakta falë një modeli të ri shkencor që mund të parashikojë zhvillimin e El Niño-Southern Oscillation deri në 15 muaj përpara, duke ndihmuar qeveritë të përgatiten më herët për pasojat klimatike.
