“Mos bëj asgjë”: Këshilla e pazakontë për prindërit që duan t’i mbrojnë fëmijët

“Ndonjëherë gjëja më e mirë që një prind mund të bëjë është të mos bëjë asgjë.” Ky është mësimi që nxori Russell Shaw, kolumnist, arsimtar dhe baba, pas një episodi me djalin e tij kur ai ishte ende në shkollë të mesme.

Një mbrëmje, djali i tregoi se një shok klase ishte treguar i keq me të. Instinkti i parë i Shaw-n ishte të ndërhynte menjëherë: të kontaktonte prindërit e fëmijës tjetër, të fliste me shkollën dhe të kërkonte një zgjidhje. Por në vend që të vepronte menjëherë, ai e pyeti të birin se çfarë kishte bërë vetë për situatën. Përgjigjja ishte e thjeshtë: kishte vendosur të mos rrinte më me atë fëmijë dhe gjatë drekës do të luante futboll me të tjerë.

“Zgjidhje e mirë”, i tha Shaw, dhe djali iu kthye detyrave.

Pas më shumë se 30 vitesh në mjediset shkollore, Shaw thotë se ka parë gjithnjë e më shumë prindër që marrin përsipër probleme që në fakt u përkasin fëmijëve. Sipas tij, kjo vjen nga një instinkt shumë njerëzor: prindërit duan t’i mbrojnë fëmijët nga dhimbja dhe vështirësitë. Por kur një i rritur ndërhyn sa herë që shfaqet një pengesë, fëmija humbet mundësinë për të mësuar si ta përballojë vetë atë.

Këtu hyjnë në lojë dy modele të njohura të prindërimit: prindi helikopter, që ndërhyn menjëherë për ta “shpëtuar” fëmijën nga një krizë, dhe prindi që pastron borën, i cili përpiqet të largojë çdo pengesë nga rruga e tij. Edhe pse qëllimi është mbrojtja, një qasje e tillë mund t’i bëjë fëmijët më të varur nga të tjerët dhe t’u shtojë ankthin përballë situatave të vështira.

Si alternativë, Shaw sjell modelin e “light-parenting”, një koncept i përdorur edhe nga pediatri Kenneth Ginsburg. Në këtë model, prindi nuk zhduket nga jeta e fëmijës, por as nuk përpiqet të kontrollojë çdo hap të tij. Ai qëndron pranë, vendos kufij të qartë dhe ofron mbështetje emocionale, ndërsa i lë fëmijës hapësirë të përballet vetë me problemet.

Ashtu si një far që i tregon një anijeje ku ndodhen rreziqet pa e drejtuar vetë në çdo kthesë, ky lloj prindri i jep fëmijës sigurinë se ka një pikë ku mund të kthehet, por njëkohësisht i përcjell besimin se është i aftë t’ia dalë. Kjo nuk do të thotë indiferencë apo neglizhencë. Përkundrazi, do të thotë të dish kur duhet të ndërhysh dhe kur duhet t’i lësh fëmijës hapësirë.

Me rritjen e fëmijëve, ndryshon edhe roli i prindit. Në vitet e para, prindërit marrin pothuajse të gjitha vendimet: çfarë hanë, kur flenë, ku shkojnë dhe çfarë rregullash ndjekin. Por me kalimin e kohës, qëllimi është që kontrolli të zëvendësohet gradualisht me udhëzimin.

Prindi kalon nga “shefi” në “këshilltar”. Në vend që t’i zgjidhë problemet, e ndihmon fëmijën të mendojë, të marrë vendime dhe të përballet me pasojat e tyre, brenda kufijve të sigurisë. Në këtë mënyrë, fëmijët nuk rriten me bindjen se dikush do të vijë gjithmonë t’i shpëtojë, por me besimin se mund t’ia dalin edhe vetë.

Fundja, të jesh prind nuk do të thotë ta largosh çdo vështirësi nga rruga e fëmijës. Ndonjëherë, mbështetja më e madhe është të qëndrosh pranë, ta dëgjosh dhe t’i kujtosh se ke besim tek ai, pa ia marrë nga duart një problem që mund ta zgjidhë vetë.