English
Health

Si të reagosh kur një i afërm me demencë kërkon të “shkojë në shtëpi”

Si të reagosh kur një i afërm me demencë kërkon të

Një grua e moshuar qëndron në korridor dhe shikon drejt derës. “Dua të shkoj në shtëpi”, thotë ajo. Ka kaluar dekada në atë apartament, çdo gjë rreth saj është e njohur, fotografitë janë në vendin e tyre. Kur i biri i përgjigjet: “Mami, je në shtëpi”, ajo shqetësohet. Për të tjerët është një vend. Për të, nuk është më një ndjenjë.

Një histori tjetër lidhet me një grua që do ta quajmë zonja B. Ajo nuk u shtrua në spital për shkak të demencës në fillim, por për një problem tjetër fizik. Në pamje të parë dukej e qetë dhe e rregullt. Por dalëngadalë u vunë re detaje të vogla: rregullonte vazhdimisht rrobat, i paloste e i nxirrte sërish, ndërsa para ushqimit mund të rrinte me minuta të tëra duke parë pjatën, sikur kishte harruar si të fillonte të hante. Nuk ishte se nuk kishte uri, thjesht nuk kujtonte procesin.

Si të reagosh kur një i afërm me demencë kërkon të

Më pas u kuptua se jetonte e vetme dhe se për muaj të tërë kishte qenë e izoluar, pa kontakt të përditshëm me njerëz të tjerë. Askush nuk e kishte vënë re sa shumë kishte ndryshuar. Por pas disa ditësh në një ambient të strukturuar, diçka ndryshoi: filloi të përshtatej me rutinën, të njihte fytyrat e stafit, të kuptonte oraret. Dhe një ditë tha diçka që të bën të reflektosh: “Nuk dua të shkoj në shtëpi”.

Kjo fjali ndryshon mënyrën si e kuptojmë demencën. Shtëpia mund të ketë liri, por jo gjithmonë siguri, strukturë apo ndjenjën e përkatësisë. Ndonjëherë, ajo që kërkon një person nuk është vendi fizik, por ndjenja e stabilitetit dhe e njohjes.

Si të reagosh kur një i afërm me demencë kërkon të

Demenca nuk është një pjesë normale e plakjes, siç mendohet shpesh. Ajo është një sëmundje progresive e trurit që ndikon në kujtesë, mendim, sjellje dhe komunikim. Kur një i afërm fillon të harrojë, nuk është çështje “moshe”, por një gjendje që kërkon kuptim dhe përkujdesje. Sjelljet e tyre nuk janë zgjedhje, janë pasojë e sëmundjes.

Shpesh, fraza “dua të shkoj në shtëpi” nuk ka të bëjë me një adresë. Është një kërkesë për siguri, për një vend ku dikur ndiheshin të dobishëm, të dashur dhe të aprovuar. T’u përgjigjesh me “je në shtëpi” mund t’i ngatërrojë më shumë. Ajo që ndihmon është empatia: “Të kuptoj, jam këtu me ty”.

Edhe kur kujtesa zbehet, emocionet mbeten. Një person me demencë mund të mos kujtojë emra apo fytyra, por e ndjen tonin e zërit, respektin, kujdesin. Ndaj mënyra si qëndrojmë pranë tyre ka më shumë rëndësi se çdo fjalë.

Në fund, kuptimi i kësaj gjendjeje ndryshon gjithçka: nuk ka të bëjë me korrigjimin e realitetit të tyre, por me hyrjen në botën e tyre, me durim, mirëkuptim dhe ndjeshmëri.

Mos humbisni edhe

REELS

Jeni team “mblidhni fëmijët” apo “jemi në ambient publik s’më intereson”?

Ditëlindja e gjeti Luana Vjollcën në dasmën e këngëtares Kida, e cila celebroi dashurinë e saj me Ajbin. Kur akrepat shënuan orën 00:00, miqtë në tavolinën e Luanës nisën ta uronin dhe t’i këndonin “Happy Birthday”, ndërsa moderatorja fryu edhe qirinjtë e tortës. Por momenti nuk kaloi pa komente në rrjet. Një pjesë e ndjekësve mendojnë se nuk ishte momenti i saj, pasi vëmendja duhej të ishte te nusja dhe dhëndri. Të tjerë, megjithatë, e shohin si një moment spontan mes miqsh dhe mendojnë se nuk ka asgjë për t’u bërë kaq e madhe, pasi gjithçka ndodhi në tavolinën e saj. Po ju, si e komentoni? A ju duket normale apo mendoni se Luana i vodhi vëmendjen nuses?

Cili lloj çifti jeni ju? Ju që jeni single manifestoni sipas porosive të Dua Lipa-s. 💕

Ja pra, kjo është Dori dhe ky është @dorentinabrand brandi i saj, ku çdo krijim sjell një copëz të së shkuarës në të tashmen. 🤍🇦🇱 Një histori shqiptare, e treguar përmes modës. Vizitoni @dorentinabrand dhe zbuloni historinë pas çdo krijimi 😀

Mos e provoni në shtëpi!

Me @addasall nuk është vetëm një regjim për të humbur kilogramë, por një rrugëtim për t’u rikthyer tek vetja, përmes kujdesit, ushqyerjes dhe dashurisë për trupin tënd. 🤍 Regjistrimet për grupin e shtatorit janë hapur! Ndryshimi i vërtetë nuk fillon në peshore, por kur vendos: “Tani zgjedh veten.” ✨

11:00, 14:00 apo 17:00 në @nalta.tirana gjithmonë ka diçka që ia vlen ta provosh. 👀 Pyetja është: në ç’orë të kap craving’s?

Po e lëmë këtë lajm këtu për këdo që ka menduar të paktën një herë: “Një ditë do të kem biznesin tim.” Maybe “one day” is today. DM @sunride.al për më shumë info. ✨

Hë, kush?! 💃

Këngëtari Ermal Meta ka shprehur publikisht mbështetjen e tij për protestat e zhvilluara prej muajsh në Shqipëri në mbrojtje të tokës dhe mjedisit, të njohura si “Revolucioni i Flamingove”. Gjatë prezantimit të këngës së tij të re, “Nu simu niente” (“Ne nuk jemi asgjë”), Meta foli për rezistencën e njerëzve të thjeshtë përballë interesave të mëdha ekonomike, duke iu referuar edhe zhvillimeve në Shqipëri. “Kjo tokë, për sa kohë që jemi këtu, është jona; dhe nuk shitet, e as mund të blihet”, deklaroi ai. 🦩

How to react when a relative with dementia asks to "go home"

Si të reagosh kur një i afërm me demencë kërkon të

An elderly woman stands in the hallway and looks toward the door. “I want to go home ,” she says. She has spent decades in that apartment, everything around her is familiar, the pictures are in their place. When her son answers, “Mom, you’re home ,” she worries. For others, it’s a place. For her, it’s no longer a feeling.

Another story involves a woman we will call Mrs. B. She was not hospitalized for dementia at first, but for another physical problem. At first glance, she seemed calm and orderly. But little by little, small details began to be noticed: she was constantly arranging her clothes, folding them and putting them away again, and before meals she could sit for minutes staring at her plate, as if she had forgotten how to start eating. It wasn't that she wasn't hungry, she just didn't remember the process.

Si të reagosh kur një i afërm me demencë kërkon të

It was later discovered that she lived alone and had been isolated for months, without daily contact with other people. No one had noticed how much she had changed. But after a few days in a structured environment, something changed: she began to adapt to the routine, to recognize the faces of the staff, to understand the schedules. And one day she said something that makes you reflect: “I don’t want to go home . ”

This sentence changes the way we understand dementia. Home may provide freedom, but not always safety, structure, or a sense of belonging. Sometimes, what a person seeks is not a physical place, but a sense of stability and familiarity.

Si të reagosh kur një i afërm me demencë kërkon të

Dementia is not a normal part of aging, as is often thought. It is a progressive brain disease that affects memory, thinking, behavior, and communication. When a loved one begins to forget, it is not a matter of “age,” but a condition that requires understanding and care. Their behaviors are not choices, they are a consequence of the disease.

Often, the phrase “I want to go home” is not about an address. It is a request for security, for a place where they once felt useful, loved, and accepted. Responding with “you’re home” can confuse them even more. What helps is empathy: “I understand, I’m here with you . ”

Even when memory fades, emotions remain. A person with dementia may not remember names or faces, but they feel the tone of voice, the respect, the care. So the way we stand by them matters more than any words.

In the end, understanding this situation changes everything: it's not about correcting their reality, but about entering their world, with patience, understanding, and empathy.

×