Studimi zbulon një pasojë të papritur për prindërit që rrinë në telefon para fëmijëve

Foto: Oscar Wong/Getty Images

Një studim i ri tregon se adoleshentët ndihen të pavlerësuar, të shpërfillur dhe të parëndësishëm kur prindërit i kushtojnë më shumë vëmendje telefonit sesa atyre.

Termi “telefonshpërfillje” është krijuar disa vite më parë për të përshkruar një fenomen gjithnjë e më të zakonshëm: një person që injoron njerëzit dhe situatën përreth, duke zgjedhur të merret me telefonin. Por kur kjo sjellje përsëritet nga prindërit në prani të fëmijëve, pasojat mund të jenë afatgjata, sipas një studimi të ri.

Një kërkim me titullin “Mami, a e do telefonin tënd më shumë se mua?”, i publikuar në revistën shkencore “Frontiers in Psychology” në muajin qershor, zbuloi se lidhja e fortë e prindërve dhe kujdestarëve me ekranet mund të rrisë ankthin dhe pasigurinë te fëmijët dhe adoleshentët.

Studiuesit pyetën 600 të rinj në Shtetet e Bashkuara, të moshës 12 deri në 17 vjeç, dhe analizuan përshkrimet e tyre personale. Shumë adoleshentë treguan se kur përpiqeshin të krijonin një lidhje me prindërit, por ata ishin të përqendruar te telefoni, ndiheshin të pavlerë, të shpërfillur ose sikur nuk kishin rëndësi.

Telefonat inteligjentë janë bërë pjesë e përditshmërisë vetëm gjatë dy dekadave të fundit. Kompania Apple prezantoi telefonin e parë iPhone në vitin 2007, por që atëherë këto pajisje janë përhapur jashtëzakonisht shumë. 

Edhe pse studimi i mënyrës se si njerëzit përdorin telefonat është ende një fushë relativisht e re, gjithnjë e më shumë kërkime shkencore po tregojnë ndikime negative, veçanërisht te fëmijët.

Një sërë studimesh kanë treguar se adoleshentët janë veçanërisht të prirur ndaj përdorimit të tepruar dhe të pakontrolluar të telefonave dhe aplikacioneve të rrjeteve sociale si TikTok, Instagram dhe Snapchat. Janë ngritur mijëra padi kundër kompanive të rrjeteve sociale, me pretendimin se këto platforma janë ndërtuar në mënyrë që të krijojnë varësi dhe kanë dëmtuar fëmijët.

Megjithatë, ndikimi i lidhjes së prindërve me pajisjet elektronike është studiuar shumë më pak.

Kërkimi i ri i bashkohet disa studimeve të tjera që kanë zbuluar se përdorimi i shpeshtë i telefonit nga prindërit mund të ketë pasoja negative te fëmijët. Një studim i vitit 2023 në Kinë arriti në përfundimin se lidhja e fortë e prindërve me telefonat i bënte fëmijët më të prirur ndaj varësisë nga ekranet.

Një tjetër studim i vitit 2024, i publikuar në revistën amerikane “Journal of Pediatrics”, zbuloi se shpërfillja e fëmijëve nga prindërit për shkak të telefonit lidhej me marrëdhënie më të largëta mes tyre. Fëmijët që përjetonin këtë sjellje shpesh ishin më ankimues, më të mbyllur në vetvete dhe më të prirur ndaj shpërthimeve emocionale.

Don Grant, autori kryesor i studimit të publikuar në “Frontiers in Psychology”, tha për Bloomberg se përdorimi i telefonit nga prindërit mund të ndikojë që fëmijët të krijojnë një “lidhje të pasigurt” emocionale, e cila lidhet me vetëvlerësim më të ulët dhe mungesë besimi në vete.

Sipas tij, kjo mund të ndikojë negativisht në mënyrën se si fëmijët krijojnë siguri emocionale dhe mund të jetë diçka që ata e mbartin edhe gjatë jetës së tyre.

Autorët e studimit theksojnë se jo çdo prind që shpërqendrohet nga telefoni do të shkaktojë domosdoshmërisht pasiguri apo ankth te fëmija. Qëllimi i kërkimit nuk është të fajësojë prindërit, por të tregojë se si fëmijët dhe adoleshentët e përjetojnë mungesën e vëmendjes kur pajisjet elektronike hyjnë mes tyre dhe familjes.

Në fund të fundit, për fëmijët shpesh nuk është vetëm telefoni që ka rëndësi, por mesazhi që marrin prej tij: “A jam unë më pak i rëndësishëm se ekrani?”