Fëmijët janë të pafajshëm kur vijnë te ju me pyetje rreth trupave të tyre, ndryshimeve midis gjinive dhe se si lindin fëmijët. Si prind, mund të ndihmoni duke dhënë shpjegime të përshtatshme për moshën e tyre, të sinqerta dhe të thjeshta.
Të njëjtën gjë bëri dhe vajza e Valdrin Sahitit në një video të postuar prej tij, ku pyeti babin e saj nëse "kanë edhe djemtë vezë si vajzat?". Valdrini nisi t'i shpjegonte se jo, dhe kur e bija vazhdoi me pyetje më të ndërlikuara si "nëse vezët e vajzave sjellin fëmijët, vezët e djemve përcaktojnë gjininë?", ai i komunikoi asaj se procesi është pak i vështirë për t'u kuptuar dhe me siguri pasi mbylli videon, i shpjegoi me fjalë të thjeshta aq sa mund të kuptojë për moshën e saj.
View this post on Instagram
Nisur nga kjo situatë normale e prindërimit, si t'i shpjegosh fëmijës tënd, sipas moshës së vet, pyetjet që mund të ketë për trupin e vet dhe të të tjerëve?
Mosha 3–5 vjeç
Në këtë moshë, fëmijët fillojnë të vëzhgojnë dallimet mes trupave të djemve dhe vajzave. Pyetjet tipike janë:
“Pse ai ka penis dhe unë jo?”; “A kam unë vaginë?”
Si të përgjigjeni:
Jepni shpjegime të thjeshta dhe të drejtpërdrejta:
“Djemtë dhe vajzat kanë trupa të ndryshëm. Vajzat kanë vaginë, kurse djemtë kanë penis.”
Mos jepni detaje të tepërta. Mjafton të kuptojnë dallimin bazik dhe terminologjinë e duhur për pjesët e tyre të trupit. Mos u vendosni nofka organeve gjenitale, ashtu u mësoni fëmijëve se fjalët "vaginë' dhe "penis" janë fjalë turpi.
Mosha 6–9 vjeç
Fëmijët fillojnë të kuptojnë konceptet më komplekse të riprodhimit dhe lindjes. Pyetjet tipike mund të jenë:
“Si lind një bebe?”; “Si i bëjnë burrat dhe gratë fëmijët?”
Si të përgjigjeni:
Shpjegoni procesin në mënyrë të thjeshtë:
“Kur një spermë që prodhohet nga organi riprodhues i burrit takon një vezë nga organi riprodhues i gruas, mund të krijohet një bebe.”
Përdorni gjuhë neutrale dhe natyrale, pa detaje intime që mund të jenë të papërshtatshme për moshën.
Mosha 10–12 vjeç
Në këtë moshë fëmijët fillojnë të përjetojnë ndryshime të pubertetit dhe kanë kuriozitet më të madh për trupin dhe marrëdhëniet. Pyetjet tipike:
“Pse djemtë bëhen më të gjatë dhe vajzave u rritet gjoksi?”; “Kur do të mund të bëj fëmijë?”
Si të përgjigjeni:
Flisni për pubertetin:
“Trupi yt po ndryshon sepse po rritesh. Prej hormoneve, djemve dhe vajzave u rriten më shumë qimet, djemtë fillojnë zhvillojnë muskuj, kurse vajzat zhvillojnë gjoks dhe mund të nisin menstruacionet. Vetëm pasi vajzat fillojnë mestruacionet, mund të mbeten shtatzënë dhe të bëjnë fëmijë.”
Diskutoni konceptin e riprodhimit dhe seksualitetit në mënyrë të hapur dhe të respektueshme, duke theksuar përgjegjësinë dhe privatësinë.
Mosha 13–15 vjeç
Adoleshentët kërkojnë informacion më të detajuar dhe shpesh e marrin nga miqtë ose interneti.
Pyetjet tipike:
“Si funksionon seksi?”; “Si të mbrohem nga shtatzënia ose sëmundjet?”
Si të përgjigjeni:
Jepni informacion të saktë dhe edukativ: shpjegoni menstruacionet, ovulacionin, ejakulimin dhe marrëdhëniet seksuale të sigurta. Flisni edhe për ndjenja, marrëdhënie të respektueshme dhe vendime të përgjegjshme.
Këshilla të përgjithshme për të gjithë moshat:
Përgjigjuni thjesht dhe sinqerisht, fëmijët e ndiejnë kur nuk po thoni të vërtetën.
Mos paragjykoni pyetjet, çdo pyetje është normale dhe tregon kuriozitet.
Përsërisni dhe zgjeroni informacionin, filloni me informacion të thjeshtë dhe shtoni detaje ndërsa fëmija rritet.
Bëhuni të qetë dhe të hapur, biseda e qetë krijon siguri dhe besim.
